Side Navigation

X

Podatek liniowy czy progresywny – co się bardziej opłaca?

Jesteś freelancerem? Zastanawiasz się, jaką formę opodatkowania wybrać? Sprawdzamy na przykładzie programisty Pawła i Tomka, jak krok po kroku obliczyć należny do zapłaty podatek oraz kiedy warto rozliczać się liniowo, a kiedy skalą podatkową.

Podatek liniowy czy skala podatkowa – co jest korzystniejsze dla freelancera?

Paweł i Tomek są samozatrudnionymi programistami. Każdy z nich zarabia ok. 10 000 zł netto miesięcznie. Swoje firmy prowadzą od stycznia 2017 roku i opłacają ZUS preferencyjny (bez składki chorobowej). Obaj są też płatnikami VAT. Jednak Paweł, będąc singlem, rozlicza się liniowo, a Tomek mający żonę oraz dwoje dzieci korzysta z podatku progresywnego. Wśród ich comiesięcznych firmowych kosztów należą:

  • abonament za telefon – 70 zł,
  • opłata za Internet – 70 zł,
  • wynajem wirtualnego biura – 40 zł,
  • czasopismo branżowe – 20 zł,
  • koszty związane z eksploatacją samochodu – średnio 100 zł.

Oprócz tego każdy z nich na początku roku zakupił nowy komputer o wartości 10 500 zł, który został jednorazowo zamortyzowany. Ponadto, obaj opłacili domenę za cały rok z góry (100 zł), a co 6 miesięcy opłacają księgowość internetową (oczywiście ifirma.pl) w wysokości 225 zł. Zatem suma wszystkich kosztów w ciągu roku dla każdego z nich wynosi 14 650 zł.

Podatek liniowy

Obliczmy podatek należny do zapłaty dla Pawła, który w 2018 roku rozliczał się liniowo. Do tego będzie nam potrzebny jego dochód. Przypomnijmy, że liczymy go, odejmując od przychodu uzyskanego od początku roku koszty (również te od początku roku). W tym przypadku będzie to 120 000 zł – 14 650 zł, czyli 105 350 zł.

Wzór wyliczenia podatku
Wyliczony podatek Pawła
Uwagi
2. Dochód – 50% straty z lat ubiegłych – składki społeczne = podstawa do opodatkowania
105 350 zł – 2201,28 zł = 103 148,72 zł ~ 103 149 zł (podstawa do opodatkowania)
Strata z lat ubiegłych Pawła wyniosła 0 zł.
Uwzględnienie straty już w zaliczce nie jest obowiązkowe – przedsiębiorca może pominąć ten punkt, a stratę rozliczyć dopiero w zeznaniu rocznym.

Składki na ubezpieczenie społeczne mogą być rozliczane również w formie kosztów uzyskania przychodu.

Kwotę dochodu po odliczeniach zaokrąglamy do pełnych złotych – jest to podstawa opodatkowania.

3. Podstawa do opodatkowania x podatek (19%) = kwota podatku
103 149 zł x 19% = 19 598,31 zł
4. Kwota podatku – składki zdrowotne z prawem do odliczenia = podatek należny do zapłaty
19 598,31 zł – 3286,60 zł = 16 311,71 zł ~ 16 312 zł
Podatek należny do zapłaty zaokrąglamy do pełnych złotych.

 

W sumie łączna wysokość podatku Pawła od początku 2018 roku wynosi 16 312 zł (opodatkowanie liniowe nie daje możliwości korzystania z kwoty wolnej od podatku). Przypomnijmy, że Paweł jest singlem, w związku z tym nie rozlicza się ze współmałżonkiem i nie korzysta z żadnych ulg. W tej sytuacji podatek liniowy będzie dla niego lepszym rozwiązaniem.

Choć prognozując swoje przychody na kolejny rok podatkowy, warto zawsze uwzględnić wysokość składek do zapłaty. Paweł w 2019 roku musiał przejść na duży ZUS po 2 latach korzystania z ZUS-u preferencyjnego.  ZUS proporcjonalny przy tak dużych przychodach nie będzie możliwy (przekroczy 30-krotność minimalnego wynagrodzenia). Poza tym sama kwota składek dla dużego ZUS-u również wzrośnie, szacunkowo o ok. 100 zł.

Gdyby Paweł w 2018 r. rozliczał się według skali podatkowej, jego dochód do opodatkowania (103 149 zł) w listopadzie przekroczyłby pierwszy próg i wówczas musiałby zapłacić 32% podatku od nadwyżki ponad 85 528 zł.

Podatek progresywny, gdy rozliczasz się ze współmałżonkiem

A jak wyglądałby podatek do zapłaty Tomka, który rozlicza się skalą podatkową z niepracującą żoną? Sprawdźmy.

Wzór wyliczenia podatku
Wyliczony podatek Tomka
Uwagi
Przychód od początku roku – koszty od początku roku = dochód od początku roku
120 000 zł – 14 650 zł = 105 350 zł
Dochód – 50% straty z lat ubiegłych – składki społeczne = podstawa do opodatkowania
105 350 zł – 2201,28 zł = 103 148,72 zł~103 149 zł
Podstawę do opodatkowania zaokrąglamy do pełnych złotych.
Wspólne rozliczenie z żoną w trakcie roku
Podatek od początku roku = Podstawa do opodatkowania * 18%
103 149 zł *18% zł =18 566,82 zł
Przedsiębiorca zgodnie z art. 22 par. 2a Ordynacji Podatkowej ma możliwość wystąpienia do Naczelnika urzędu skarbowego o ograniczenie poboru zaliczek na podatek, to ograniczenie może polegać na możliwości wyliczenia zaliczki wg stawki 18% dla całego dochodu pomimo przekroczenia pierwszego progu podatkowego. Na podstawie argumentów przedstawionych przez przedsiębiorcę Naczelnik może wydać decyzję przyzwalającą na możliwość takiego wyliczenia w trakcie roku podatkowego.
Z uwagi na to, iż kwestia jest oceniana indywidualnie przez Naczelnika dla konkretnego przedsiębiorcy, należy z Naczelnikiem również ustalić możliwość odliczenia kwoty wolnej od podatku przy kalkulacji podatku, gdzie kwota dochodu w trakcie roku przekroczy 85 528 zł.
Kwota podatku – składki zdrowotne z prawem do odliczenia = podatek należny do zapłaty
18 566,82 zł – 3 286,60 zł = 15 280 zł
W przykładzie dla uproszczenia pominięto kwotę wolną w kalkulowanej w trakcie roku zaliczce.
Wspólne rozliczenie z żoną w zeznaniu rocznym
Dochód podatnika + dochód małżonka
103 148,72 zł + 0 zł = 103 148,72 zł
Dochód zaokrąglamy do pełnych złotych.
Dochód na osobę
103 148,72 zł : 2 = 51 574,36 zł ~ 51 574 zł
Podatek należny do zapłaty zaokrąglamy do pełnych złotych.
Podatek na osobę
(51 574 zł * 18%) – 556,02 zł = 8 727,30 zł
Łącznie podatek za dwoje małżonków
8 727,30 zł * 2 = 17 454,60 zł
Z uwagi na to, iż żona nie uzyskuje żadnego dochodu w zeznaniu rocznym podatek zostaje dodatkowy zmniejszony o kwotę wolną od podatku przysługującą małżonce.
Kwota podatku – składki zdrowotne z prawem do odliczenia = podatek należny do zapłaty
17 454,60 zł – 3 286,60 zł = 14 168 zł

Tak naprawdę możliwość rozliczenia ze współmałżonkiem powstaje dopiero po zakończeniu roku podatkowego. Jednak w związku z tym, że Tomek odpowiednio wcześniej oszacował swoje dochody i zorientował się, że w listopadzie przekroczy graniczną kwotę 85 528 zł, złożył do urzędu skarbowego wniosek z prośbą o możliwość opłacania zaliczki w wysokości 18%.

Po otrzymaniu stosownej zgody urzędu dochód Tomka w następnych miesiącach nadal będzie objęty stawką 18%. Jeśli Tomek zaniechałby złożenia wniosku, to w listopadzie i grudniu zapłaciłby 32-procentowy podatek, a jego zwrot otrzymałby w kolejnym roku po złożeniu deklaracji rocznej.

Podatek progresywny, gdy rozliczasz się samodzielnie

A teraz sprawdźmy, jakby wyglądał podatek do zapłaty Tomka, gdyby rozliczał się skalą podatkową samodzielnie w trakcie roku.

 

Wyliczenie podatku w zeznaniu rocznym, gdyby Tomek rozliczał się sam (tak samo wyglądałoby wyliczenie podatku Pawła, gdyby zamiast podatku liniowego rozliczał się na zasadach ogólnych:
 

Wyliczenie podatku w trakcie roku, gdyby Tomek rozliczał się sam (tak samo wyglądałoby wyliczenie podatku Pawła, gdyby zamiast podatku liniowego rozliczał się na zasadach ogólnych:
Podatek od początku roku = 85 528 zł * 18%
(85 528 zł x 18%) zł = 15 395,04 zł
Kiedy podstawa do opodatkowania przekracza w trakcie roku kwotę 85 528 zł w wyliczeniu podatku przestaje się uwzględniać kwotę wolną od podatku (556,02 zł), dlatego kwota wolna w przykładzie została pominięta.
Nadwyżka ponad I próg x 32%
(103 149 zł – 85 528 zł) x 32% = 5 638,72 zł
Łączna kwota: 21 033,76 zł
Podatek od drugiego progu nie jest naliczany od całego dochodu, a tylko od nadwyżki ponad pierwszy próg.
Kwota podatku – składki zdrowotne z prawem do odliczenia = podatek należny do zapłaty
21 033,76 zł – 3 286,60 zł = 17 747 zł
Podatek należny do zapłaty zaokrąglamy do pełnych złotych.
Podatek od początku roku = 85 528 zł * 18% – kwota wolna od podatku
(85 528 zł x 18%) zł -[556,02 zł -[556,02 zł x(103 149 zł – 85 528 zł)/41 472 zł)] =15 395,04 zł -319,77 zł = 15 075,27 zł
I próg
Kwota wolna od podatku w zeznaniu, kiedy podstawa do opodatkowania przekracza 85 528 zł, liczona jest według wzoru:
556,02 zł – [556 zł 02 gr × (podstawa obliczenia podatku – 85.528 zł) ÷ 41.472 zł]
Nadwyżka ponad I próg x 32%
(103 149 zł – 85 528 zł) x 32% = 5 638,72 złŁączna kwota: 20 713,99 zł
Podatek od drugiego progu nie jest naliczany od całego dochodu, a tylko od nadwyżki ponad pierwszy próg.
Kwota podatku – składki zdrowotne z prawem do odliczenia = podatek należny do zapłat
20 713,99 zł – 3 286,60 zł = 17 427 zł
Podatek należny do zapłaty zaokrąglamy do pełnych złotych.

 

Jak widać, gdyby programista Tomek rozliczał się sam, przekroczyłby w listopadzie pierwszy próg podatkowy i musiałby od nadwyżki ponad 85 528 zł zapłacić 32% podatku, więc jego podatek do zapłaty wyniósłby przy rozliczeniu w trakcie roku 17 747 zł lub 17 427 zł przy zeznaniu rocznym. I tu z pomocą przychodzi rozliczenie się z niepracującą żoną. Wtedy nadwyżka dochodu Tomka ponad 85 528 zostanie opodatkowana stawką 32% zamiast 18%. W takim razie łączna kwota podatku do zapłaty wyniesie przy rozliczeniu w trakcie roku 15 280 zł lub 14 168 zł przy zeznaniu rocznym.

Podatek progresywny a ulgi

Tomek, który ma dwoje dzieci, będzie mógł odliczyć od podatku również ulgę na dzieci, czyli 2 * 1 112,04 zł = 2 224,08 zł. To jednak nie koniec ulg. Jeśli rozliczasz się skalą podatkową, to możesz skorzystać m.in. z ulgi:

Jednak gdyby Tomek nie miał żony i dzieci, podatek progresywny byłby już dla niego niekorzystnym rozwiązaniem i powinien rozważyć przejście na podatek liniowy. Szacując dochód na 2019 rok, Tomek powinien uwzględnić zmianę w wysokości opłacanych składek ZUS.

Podatek liniowy a progresywny – podsumowanie

Przy wyborze formy opodatkowania należy uwzględnić nie tylko przychody w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, koszty uzyskania przychodu czy planowane inwestycje, ale również ewentualne przychody żony i zmieniające się co roku składki ZUS.

Oceń artykuł

Może Cię również zainteresować